Crisis, what crisis?

Voor de wat oudere lezers onder ons moet dit bekend in de oren klinken. Een album van de symfonische popgroep Supertramp, die in de 70-er jaren erg populair was. In de huidige tijd kan je de vraag stellen: hoeveel wilt u er hebben: huizencrisis, kredietcrisis, schuldencrisis, bankencrisis? Het lijkt wel of de ene crisis de andere opvolgt, of over de vorige heen valt. En de helden van vandaag zijn de economen die in het journaal of actualiteiten programma’s hun vaak negatieve – maar ik denk o zo realistische – toekomstvoorspellingen over ons heen strooien.

Ik zal hier niet nog een analyse of voorspelling aan toevoegen, maar wat wel steeds duidelijker wordt, dat er – misschien wat generalistisch gezegd – te veel op basis van toekomstige verwachtingen wordt geleefd. We geven nu het geld uit, dat nog verdiend moet worden. Op basis van aandelen van bedrijven, die aan de beurs verhandeld worden en gewaardeerd worden op basis van verwachte toekomstige winsten, wordt door banken nieuw geld uitgegeven en kredieten verleend aan consumerende mensen. Bedrijven zelf geven ook weer aandelen uit om investeringen te kunnen doen. Iedereen maakt zijn zo zijn eigen geld.

Tot het moment, dat het vertrouwen gaat tanen. De onderliggende waarden worden minder waard, de banken – onze grootste geldscheppers – zien hun zekerheden afnemen en het sneeuwbaleffect gaat de andere kant op. Juist daarom proberen die Europese leiders dat vertrouwen steeds weer te herstellen. Vertrouwen is het magische woord. Maar is het niet tijd voor wat nieuwe regels? Begin jaren 80 weet ik mij nog een slogan te herinneren op een Britse poster bij een Undergroud ingang in London dat zei: ”Remember to save before you buy?”

Ik begrijp ook wel, dat het huidige systeem niet zo van de een op de ander dag kan veranderen. Je kan het systeem gebaseerd op groei en toekomstige resultaten niet zo maar ineens even omdraaien en de vrije markt, waar prijzen tussen kopers en verkopers tot stand komen, laat zich niet zo maar de les lezen. Zeker niet zo lang er genoeg opportunisten zijn die bereid zijn die hogere prijs te betalen omdat ze die toekomstige winsten nog steeds verwachten. De enige manier is denk ik die schuldenberg te verminderen. Bij iedereen. Bij overheden, bedrijven en particulieren. Bij particulieren zien we al nieuwe regels ten aanzien van hypotheken, overheden moeten bezuinigen en de rente aftrek van met name overnamefinancieringen staan ter discussie. Dat betekent, dat we eerst nog een hoop geld moeten gaan verdienen, dat we eigenlijk helemaal niet kunnen uitgeven en het vereist een hoop regulering. Deze schuldenreductie afspraken kunnen alleen werken als dit mondiaal wordt uitgevoerd. Dit lijkt voorlopig nog wat bruggen te ver, maar alle kleine beetjes helpen.

logo-footer